{"id":27586,"date":"2021-09-07T11:54:00","date_gmt":"2021-09-07T10:54:00","guid":{"rendered":"https:\/\/speakersacademy.com\/?p=126763"},"modified":"2026-06-02T13:33:44","modified_gmt":"2026-06-02T11:33:44","slug":"economen-redden-het-milieu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/economen-redden-het-milieu\/","title":{"rendered":"Economen redden het milieu"},"content":{"rendered":"\n

Kunnen we een duurzame economie bereiken zonder economische groei en is het eerlijk dat de industrie, zoals het er nu uitziet de enige sector die het vrijwel zeker gaat halen in 2050 energie- en emissieneutraal te zijn, volgens velen geen subsidie moet krijgen? Moeten we stimuleren via belastingen of subsidies en zou het helpen als de overheid de opbrengst van milieuheffingen verdeelt onder mensen en bedrijven die niet vervuilen en letten op milieu en klimaat?<\/p>\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n

Het is een spannende tijd voor de economie, het milieu, het klimaat en de interactie daartussen. Van duurzaamheidsorganisatie Urgenda moet alles sneller gaan en klimaatdoelen eerder worden gehaald. \u2019s Lands hoogste rechtsorgaan, de Raad van State, daarentegen heeft onlangs bepaald dat nieuwe milieueffectrapportages nodig zijn, waardoor fors uitstel dreigt voor de bouw van onder andere windmolenparken op land. \u201cDe belangenconflicten zijn enorm\u201d, zegt econoom Mathijs Bouman<\/a><\/span>. Zowel op bedrijfsmatig als persoonlijk vlak. \u201cVeel mensen willen bijvoorbeeld een duurzame economie, maar geen windmolens in de achtertuin.\u201d<\/p>\n

Hij denkt dat economen kunnen bijdragen aan de oplossing van die tegenstellingen door de korte en lange termijn beter op elkaar te laten aansluiten door simpelweg prijzen aan te passen. \u201cWe moeten laten zien dat het voordeliger is het goede te doen dan het slechte. Daar krijg je gelukkigere mensen van\u201d, zegt econoom Mathijs Bouman. Van de milieubeweging en sommige groene, linkse partijen moeten we het volgens hem niet altijd hebben, doordat zij milieubeleid gebruiken om een eerlijkere inkomensverdeling te realiseren. \u201cDat heeft een negatieve invloed op noodzakelijke veranderingen in economie en technologie.\u201d<\/p>\n

Mathijs Bouman constateert dat we het in Nederland vooral hebben over de prijs van gas en of maatregelen om minder gas te gebruiken rendabel zijn. Denk aan isolatie. \u201cDan ontstaat vervolgens een discussie over het feit of dit leidt tot energieongelijkheid en -armoede wanneer mensen dat niet kunnen betalen. Dat is niet nodig. Mensen die in niet ge\u00efsoleerde huizen wonen gebruiken meer gas, wat zeker bij hogere tarieven koopkrachtdaling tot gevolg heeft, maar dat is te repareren. Niet per se door iets met de gasprijs te doen, maar via uitkeringen of de inkomstenbelasting en eventueel \u2013 maar liever niet \u2013 via toeslagen of isolatiesubsidies. Het belangrijkste is dat wij een suboptimaal klimaatbeleid voeren en niet de illusie hebben dat we tegelijk andere maatschappelijke problemen te moeten oplossen.\u201d<\/p>\n

De gevolgen van maatregelen, bijvoorbeeld voor de koopkracht of de inkomensverdeling, repareren. Daarin zijn we goed in Nederland. \u201cEconomen kunnen bijdragen door er minder normatief over te praten en dat uit te leggen. De overheid kan een hard milieubeleid voeren en milieu verstorende activiteiten en producten zwaar belasten, vervolgens de inkomenseffecten berekenen en bepalen of die wenselijk zijn. De milieubeweging kan dan in een moeilijk parket komen doordat dit beleid, wat zij in principe voorstaan, de inkomensongelijkheid vergroot. De vakbond eist vervolgens herstel daarvan. Ze willen dus twee dingen tegelijk die elkaar tegenwerken, wat als resultaat kan hebben dat er niets gebeurt. Beter is het milieubeleid uit te voeren in het algemeen belang en repareren via andere wegen te regelen.\u201d<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\u2018Feestje voor mensen\u2019<\/h4>\n

Mathijs noemt de door hem geschetste situatie \u2018zo\u2019n economenutopie\u2019, doordat hij mensen in feite vertelt dat ze zich geen zor\u0002gen hoeven maken, \u201cwant we gaan alles re\u0002pareren.\u201d Meteen zegt hij wat het probleem is en er wel zou moeten gebeuren. \u201cCon\u0002stant horen ze dat de energietransitie eraan komt en \u2013 doordat die haalbaar en betaal\u0002baar moet zijn \u2013 de effecten worden gerepa\u0002reerd als het naar uitvalt. Ik denk dat we er bij voorbaat al meer een feestje voor de mensen van moeten maken, zodat ze wel geloven dat ze compensatie krijgen en de vakbeweging geen aanleiding heeft actie te voeren. We kunnen de boel bijsturen met milieuheffin\u0002gen, waarvan de opbrengsten niet verdwij\u0002nen in de algemene middelen of naar het ministerie van Financi\u00ebn, maar die we met z\u2019n allen verdelen. Mensen krijgen dan bij\u0002voorbeeld aan het einde van het jaar een be\u0002drag teruggestort. Degenen die zich heel erg milieuonvriendelijk hebben gedragen krij\u0002gen daarentegen minder terug dan ze heb\u0002ben betaald. Wie zijn best heeft gedaan, door te isoleren of minder auto te rijden, krijgt meer.\u201d<\/p>\n

Een economische stimulans om de mileumaatregelen en de transitie te omar\u0002men? \u201cDit is bijna niet-economisch. Als je het puur economisch bekijkt is het namelijk wel belangrijk de heffingsopbrengsten ge\u0002woon in de algemene middelen te stoppen. Dan kun je de loonbelasting verlagen. Maar veel mensen geloven dat niet en dan kun je ze ook niet over de streep trekken: \u2018De overheid verhoogt wel de belastingen, maar verlaagt ze nooit. Dat soort idee-fixen, die overigens niet waar zijn, frustreren het wel een beetje en dan gaan mensen bij voorbaat niet op een partij stemmen die zo\u2019n belofte doet. Dan maar alles in \u00e9\u00e9n pot en na afloop uitdelen.\u201d<\/p>\n

We kunnen de boel bijsturen met milieuheffingen, die we dan bijvoorbeeld aan het einde van het jaar verdelen en terugstorten.<\/p><\/blockquote>\n

Zou je plannen die een grote impact krij\u0002gen op iedereen, zoals de door Europees Commissaris Frans Timmermans onlangs gepresenteerde klimaatplannen die lang niet overal goed vallen, niet altijd op een positie\u0002ve manier moeten uitleggen, zodat ze men\u0002sen niet afschrikken? \u201cHelaas, dat is wel een late bekering voor mij. Het is zo\u2019n urgent probleem dat je best vuile handen mag ma\u0002ken om het op te lossen. Ik houd er helemaal niet van mensen om te kopen en misschien zelfs wat kinderachtig te behandelen, maar als het daardoor werkt moet het maar. Timmermans moet niet zeggen dat Europa ener\u0002gie duurder wil maken, maar juist de verspil\u0002lers wil belasten en zuinige mensen belonen. Dat klinkt al veel beter.\u201d<\/p>\n

Regelingen soms t\u00e9 succesvol<\/h4>\n

De overheid introduceert vaak subsidie\u0002regelingen om mensen en bedrijven te be\u0002wegen bijvoorbeeld elektrische auto\u2019s aan te schaffen in plaats van vervuilende benzine\u0002of dieselwagens. Soms zijn die regelingen in\u0002houdelijk zo\u2019n succes dat het doel \u2013 bijvoor\u0002beeld schonere lucht \u2013 wordt gehaald, maar moeten ze toch verdwijnen omdat ze te duur zijn. \u201cDe overheid moet immers ook zorgen voor een redelijk lopend kasboek. Een lage belasting op elektrische en een hoge op \u2018fos\u0002siele\u2019 auto\u2019s kan betekenen dat de overheid minder geld binnenkrijgt dan geprognos\u0002ticeerd, maar eigenlijk is dat net doen alsof je een vast bedrag moet ophalen met auto\u0002belastingen en dat het uiteindelijk een pro\u0002bleem is als iedereen doet wat je wilt en er daardoor minder belastinginkomsten zijn. Dat is heel raar.\u201d<\/p>\n

Volgens Mathijs Bouman zijn sommige belastingen bedoeld om in\u0002komsten te generen en andere om gedrag te reguleren. \u201cDie inkomsten moet je eigenlijk niet zo stevig inboeken en in mijn misschien overdreven voorstel van zojuist rond de kerst teruggeven. Dan zou de overheid feest moe\u0002ten vieren, omdat niemand dan nog CO? uit\u0002stoot. Ook zegt niemand dan dat er een gat in de begroting zit, want je mocht het geld toch al niet houden. Doordat soms een ne\u0002gatieve sfeer rond belastingen heerst (wat de laatste tijd heel duidelijk is geworden), kie\u0002zen politici er vaak voor subsidies uit te delen, maar die werken vaak een stuk minder goed dan belastingen. Bovendien is iets van plan zijn alleen niet erg geloofwaardig. Het einddoel is natuurlijk het eerlijk beprijzen van bijvoorbeeld activiteiten die veel broei\u0002kasgassen uitstoten.<\/p>\n

Nog meer tegenstellingen<\/h4>\n

Mathijs vindt het heel goed dat mensen die zich druk maken om het milieu een voor\u0002hoede vormen die de maatschappij op pro\u0002blemen wijst die anders wellicht onzichtbaar zouden blijven. \u201cHet zijn alleen vaak niet de\u0002zelfde mensen die veel sympathie hebben voor bijvoorbeeld markt- of prijsmechanis\u0002me. Zij zeggen dat het hele systeem moet veranderen of de industrie moet verdwijnen. Economen daarentegen redden eigenlijk het systeem, passen het aan en maken het eerlij\u0002ker en netter. Daar zijn niet alle activisten en bijvoorbeeld Milieudefensie het mee eens.\u201d<\/p>\n

Op de vraag wat een nieuw kabinet als eerste stap moeten zetten om economen de kans te geven het milieu en het klimaat inderdaad te redden, antwoordt Mathijs: \u201cDe industrie betaalt een soort CO?-prijs via het Europe\u0002se handelssysteem. Dat zou voor iedereen moeten gelden, bijvoorbeeld consumenten, kleinere bedrijven, luchtvaartmaatschappij\u0002en en boeren, maar \u2013 uitgaande van het prin\u0002cipe dat iedereen op een of andere manier wordt geconfronteerd met dezelfde prijs voor het uitstoten van een ton CO? \u2013 je moet goed kijken bij wie je die prijs daadwerkelijk int.\u201d Niet iedereen vervuilt evenveel. \u201cDat is nummer een. Dan wordt de boel krachtig in werking gezet. Nummer twee is dat Neder\u0002land internationaal voorloper moet zijn bij het overal invoeren van zulke systemen. Te beginnen in Europa waar nogal wordt te\u0002gengestribbeld.”<\/p>\n

E\u00e9n systeem voor de gan\u0002se Unie. Mathijs: \u201cDat geldt nu wel voor de grote industrie\u00ebn en is eigenlijk een succes dat we nauwelijks vieren. De markt bepaal\u0002de prijs voor de CO?-rechten via het Euro\u0002pese handelssysteem en dat blijkt heel effectief te zijn en begint pijn te doen. De vrees is wel dat ook Nederland de pijlen weer voor\u0002al richt op de industrie, eigenlijk de enige sector waarvan we weten dat die de doelen voor 2050 gaat halen. De hoeveelheid rech\u0002ten gaat automatisch naar beneden. Ik denk veel meer dat de lessen die je daarvan leert, maar niet \u00e9\u00e9n op \u00e9\u00e9n, moet verplaatsen naar andere delen van de economie. Bij de indus\u0002trie is de grap dat dit de enige sector is die je echt zou moeten helpen met subsidie, terwijl velen dat het liefst niet zouden willen. De in\u0002dustrie bestaat volgens hen immers vooral uit foute jongens.”<\/p>\n

Het is belangrijk te voor\u0002komen dat nog tonnen CO? de lucht ingaan, of die er in elk geval weer uithalen, en als we daarvoor de Nederlandse industrie moeten omkopen zodat bedrijven maatregelen ne\u0002men, moet dat maar.\u201d<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

De aardgastransitie<\/h4>\n

Onderdeel van het werken aan een beter milieu en het voorkomen van een te grote klimaatverandering, is de aardgastransitie. Wij moeten er vanaf, maar de Duitsers gaan juist van kolen naar aardgas en de Belgen zeggen vaarwel tegen stookolie ten gunste van gas. Veel mensen begrijpen daar niets van.<\/p>\n

Mathijs: \u201cDie transitie is lastig, maar het einddoel blijft dat we in 2050 geen aardgas meer gebruiken. Ik kan simpel uitleggen waarom Nederland het aardgas in de ban doet en Duitsland niet. Wanneer de Duit\u0002sers inderdaad stookolie of bruinkool ver\u0002vangen door gas reduceren ze CO? en ko\u0002men ze dichter bij hun doel. Als wij gewoon gas blijven gebruiken reduceren we niets ten opzichte van nu. Dat is misschien een beet\u0002je boekhoudgepraat, maar je moet niet ver\u0002geten dat de Nederlandse economie een van de CO?-intensiefste van Europa is. Wij sto\u0002ten per verdiende euro relatief veel CO? uit. Afgesproken is dat elk EU-land een bepaald doel gaat halen. Eigenlijk een beetje suf, je moet dat internationaal doen.\u201d Is het echt nodig, die transitie?<\/p>\n

Ik ben bang dat verduurzamen van de economie nooit lukt zonder economische groei.<\/p><\/blockquote>\n

De Amerikaanse president heeft toch zijn verzet tegen de aard\u0002gasleiding vanuit Rusland opgegeven? \u201cNou, het mag niet van Biden, maar de Amerika\u0002nen willen ons heel graag schaliegas verko\u0002pen, dat ze in vloeibare vorm hier naartoe willen brengen per boot. Daarom willen ze de relatie met Europa niet verstoren. Ik vind dat ook geen reden om een nieuwbouwhuis in een nieuwe wijk nog op gas aan te sluiten. Die woning moet gewoon klimaatneutraal zijn door het toepassen van zonnepanelen en de warmtepompen. Wel moet je rationeel nadenken of je oude stadswijken als eerste geforceerd van het gas wil afhalen, maar je moet niet te lang wachten met het aanpak\u0002ken van wijken die in de jaren tachtig en ne\u0002gentig zijn gebouwd.\u201d Ten slotte hebben we het nog over het effect van de transitie op de economie. \u201cIn eerste instantie is toepassing van duurzame energie duurder dan simpel een gaatje in de aarde prikken en wachten tot de olie opborrelt. Voor de huidige economie, die grotendeels draait op olie, gaat de transi\u0002tie echt veel pijn doen. Ook zal de overgang geen geweldige banenmachine zijn (er zijn straks eerder te weinig mensen dan banen). Er komt fantastisch veel werkgelegenheid bij, maar er gaat ook veel verloren. Op lan\u0002gere termijn levert de transitie vooral ener\u0002gieautonomie op en meer macht voor Eu\u0002ropa. Het is daarbij belangrijk dat wij \u2018first movers\u2019 zijn. De wereld moet als geheel om en als wij de eerste zijn, kunnen we heel wat diensten leveren.<\/p>\n

Concluderend stelt Mathijs dat we toe moeten naar een nieuw paradigma, maar betekent dat ook afzien van economische groei zoals sommigen bepleiten? \u201cIk beng bang dat het verduurzamen van de economie nooit gaat lukken zonder economische groei, ook niet per ongeluk. Als bedrijven en mensen allerlei nieuwe dingen gaan doen krijg je een ramp als de eis is dat groei niet meer mag. Alleen al vanwege investeringen die worden gedaan zal dat zeker in eerste instantie wel degelijk leiden tot hogere economische groei en waarschijnlijk ook tot grote krapte op de arbeids- en grondstoffenmarkt.\u201d<\/p>\n

 <\/p>\n

Bron: ACADEMY Magazine 2021-2022<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kunnen we een duurzame economie bereiken zonder economische groei en is het eerlijk dat de industrie, zoals het er nu uitziet de enige sector die het vrijwel zeker gaat halen in 2050 energie- en emissieneutraal te zijn, volgens velen geen subsidie moet krijgen? Moeten we stimuleren via belastingen of subsidies en zou het helpen als […]<\/p>\n","protected":false},"author":10,"featured_media":20176,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_trash_the_other_posts":false,"editor_notices":[],"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"sa_speaker_category":[5,3,109,2,104],"class_list":["post-27586","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-niet-gecategoriseerd","sa_speaker_category-duurzaamheid-klimaat-milieu","sa_speaker_category-economie-financien","sa_speaker_category-spreker-over-globalisering","sa_speaker_category-politiek-overheid","sa_speaker_category-wereldwijd"],"acf":{"sa_speaker_id":25144},"yoast_head":"\nEconomen redden het milieu - Mathijs Bouman | Speakers Academy<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Mathijs Bouman is van oorsprong milieueconoom en nu gebruikt hij die achtergrond om te kijken hoe economen het milieu kunnen redden.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/economen-redden-het-milieu\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"nl_NL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Economen redden het milieu - Mathijs Bouman | Speakers Academy\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Mathijs Bouman is van oorsprong milieueconoom en nu gebruikt hij die achtergrond om te kijken hoe economen het milieu kunnen redden.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/economen-redden-het-milieu\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Speakers Academy\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2021-09-07T10:54:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-06-02T11:33:44+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2021\/09\/JOOST-RIGTER-3.png?image-crop-positioner-ts=1780337072\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1700\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"820\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Mathijs Bouman\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Geschatte leestijd\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"10 minuten\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Geschreven door\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"Mathijs Bouman\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/speakers-academy.prod.level-level.nl\\\/nl\\\/economen-redden-het-milieu\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/speakers-academy.prod.level-level.nl\\\/nl\\\/economen-redden-het-milieu\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Mathijs Bouman\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/speakers-academy.prod.level-level.nl\\\/nl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/ab68f802bae1408414eddd05049627b9\"},\"headline\":\"Economen redden het milieu\",\"datePublished\":\"2021-09-07T10:54:00+00:00\",\"dateModified\":\"2026-06-02T11:33:44+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/speakers-academy.prod.level-level.nl\\\/nl\\\/economen-redden-het-milieu\\\/\"},\"wordCount\":2171,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/speakers-academy.prod.level-level.nl\\\/nl\\\/economen-redden-het-milieu\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/speakers-academy.prod.level-level.nl\\\/nl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/2\\\/2021\\\/09\\\/JOOST-RIGTER-3.png?image-crop-positioner-ts=1780337072\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/speakers-academy.prod.level-level.nl\\\/nl\\\/economen-redden-het-milieu\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/speakers-academy.prod.level-level.nl\\\/nl\\\/economen-redden-het-milieu\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/speakers-academy.prod.level-level.nl\\\/nl\\\/economen-redden-het-milieu\\\/\",\"name\":\"Economen redden het milieu - Mathijs Bouman | Speakers Academy\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/speakers-academy.prod.level-level.nl\\\/nl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/speakers-academy.prod.level-level.nl\\\/nl\\\/economen-redden-het-milieu\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/speakers-academy.prod.level-level.nl\\\/nl\\\/economen-redden-het-milieu\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/speakers-academy.prod.level-level.nl\\\/nl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/2\\\/2021\\\/09\\\/JOOST-RIGTER-3.png?image-crop-positioner-ts=1780337072\",\"datePublished\":\"2021-09-07T10:54:00+00:00\",\"dateModified\":\"2026-06-02T11:33:44+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/speakers-academy.prod.level-level.nl\\\/nl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/ab68f802bae1408414eddd05049627b9\",\"name\":\"Mathijs Bouman\"},\"description\":\"Mathijs Bouman is van oorsprong milieueconoom en nu gebruikt hij die achtergrond om te kijken hoe economen het milieu kunnen redden.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/speakers-academy.prod.level-level.nl\\\/nl\\\/economen-redden-het-milieu\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/speakers-academy.prod.level-level.nl\\\/nl\\\/economen-redden-het-milieu\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/speakers-academy.prod.level-level.nl\\\/nl\\\/economen-redden-het-milieu\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/speakers-academy.prod.level-level.nl\\\/nl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/2\\\/2021\\\/09\\\/JOOST-RIGTER-3.png?image-crop-positioner-ts=1780337072\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/speakers-academy.prod.level-level.nl\\\/nl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/2\\\/2021\\\/09\\\/JOOST-RIGTER-3.png?image-crop-positioner-ts=1780337072\",\"width\":1700,\"height\":820},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/speakers-academy.prod.level-level.nl\\\/nl\\\/economen-redden-het-milieu\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/speakers-academy.prod.level-level.nl\\\/nl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Economen redden het milieu\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/speakers-academy.prod.level-level.nl\\\/nl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/speakers-academy.prod.level-level.nl\\\/nl\\\/\",\"name\":\"Speakers Academy\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/speakers-academy.prod.level-level.nl\\\/nl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"nl-NL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/speakers-academy.prod.level-level.nl\\\/nl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/ab68f802bae1408414eddd05049627b9\",\"name\":\"Mathijs Bouman\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/speakers-academy.prod.level-level.nl\\\/nl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/2\\\/2018\\\/06\\\/Mathijs-Bouman-\u00a9Walter-Kallenbach-Speakers-Academy-3-600-x-800.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/speakers-academy.prod.level-level.nl\\\/nl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/2\\\/2018\\\/06\\\/Mathijs-Bouman-\u00a9Walter-Kallenbach-Speakers-Academy-3-600-x-800.jpg\",\"caption\":\"Mathijs Bouman\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/speakers-academy.prod.level-level.nl\\\/nl\\\/spreker\\\/mathijs-bouman\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Economen redden het milieu - Mathijs Bouman | Speakers Academy","description":"Mathijs Bouman is van oorsprong milieueconoom en nu gebruikt hij die achtergrond om te kijken hoe economen het milieu kunnen redden.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/economen-redden-het-milieu\/","og_locale":"nl_NL","og_type":"article","og_title":"Economen redden het milieu - Mathijs Bouman | Speakers Academy","og_description":"Mathijs Bouman is van oorsprong milieueconoom en nu gebruikt hij die achtergrond om te kijken hoe economen het milieu kunnen redden.","og_url":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/economen-redden-het-milieu\/","og_site_name":"Speakers Academy","article_published_time":"2021-09-07T10:54:00+00:00","article_modified_time":"2026-06-02T11:33:44+00:00","og_image":[{"width":1700,"height":820,"url":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2021\/09\/JOOST-RIGTER-3.png?image-crop-positioner-ts=1780337072","type":"image\/png"}],"author":"Mathijs Bouman","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Geschatte leestijd":"10 minuten","Geschreven door":"Mathijs Bouman"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/economen-redden-het-milieu\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/economen-redden-het-milieu\/"},"author":{"name":"Mathijs Bouman","@id":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/#\/schema\/person\/ab68f802bae1408414eddd05049627b9"},"headline":"Economen redden het milieu","datePublished":"2021-09-07T10:54:00+00:00","dateModified":"2026-06-02T11:33:44+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/economen-redden-het-milieu\/"},"wordCount":2171,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/economen-redden-het-milieu\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2021\/09\/JOOST-RIGTER-3.png?image-crop-positioner-ts=1780337072","inLanguage":"nl-NL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/economen-redden-het-milieu\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/economen-redden-het-milieu\/","url":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/economen-redden-het-milieu\/","name":"Economen redden het milieu - Mathijs Bouman | Speakers Academy","isPartOf":{"@id":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/economen-redden-het-milieu\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/economen-redden-het-milieu\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2021\/09\/JOOST-RIGTER-3.png?image-crop-positioner-ts=1780337072","datePublished":"2021-09-07T10:54:00+00:00","dateModified":"2026-06-02T11:33:44+00:00","author":{"@id":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/#\/schema\/person\/ab68f802bae1408414eddd05049627b9","name":"Mathijs Bouman"},"description":"Mathijs Bouman is van oorsprong milieueconoom en nu gebruikt hij die achtergrond om te kijken hoe economen het milieu kunnen redden.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/economen-redden-het-milieu\/#breadcrumb"},"inLanguage":"nl-NL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/economen-redden-het-milieu\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-NL","@id":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/economen-redden-het-milieu\/#primaryimage","url":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2021\/09\/JOOST-RIGTER-3.png?image-crop-positioner-ts=1780337072","contentUrl":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2021\/09\/JOOST-RIGTER-3.png?image-crop-positioner-ts=1780337072","width":1700,"height":820},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/economen-redden-het-milieu\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Economen redden het milieu"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/#website","url":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/","name":"Speakers Academy","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"nl-NL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/#\/schema\/person\/ab68f802bae1408414eddd05049627b9","name":"Mathijs Bouman","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-NL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2018\/06\/Mathijs-Bouman-\u00a9Walter-Kallenbach-Speakers-Academy-3-600-x-800.jpg","contentUrl":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2018\/06\/Mathijs-Bouman-\u00a9Walter-Kallenbach-Speakers-Academy-3-600-x-800.jpg","caption":"Mathijs Bouman"},"url":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/spreker\/mathijs-bouman\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27586","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/10"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=27586"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27586\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":27587,"href":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27586\/revisions\/27587"}],"acf:post":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/sa_speaker\/25144"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/20176"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=27586"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=27586"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=27586"},{"taxonomy":"sa_speaker_category","embeddable":true,"href":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/sa_speaker_category?post=27586"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}