{"id":27438,"date":"2020-02-17T11:28:35","date_gmt":"2020-02-17T10:28:35","guid":{"rendered":"https:\/\/speakersacademy.com\/?p=112743"},"modified":"2026-06-02T13:30:19","modified_gmt":"2026-06-02T11:30:19","slug":"het-herstelmechanisme-van-de-economie-is-stuk","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/het-herstelmechanisme-van-de-economie-is-stuk\/","title":{"rendered":"Het herstelmechanisme van de economie is stuk"},"content":{"rendered":"\n<p>De Nederlandse economie is over haar top heen. De kapitaalmarkt schreeuwt om zinvolle investeringen, maar de overheid houdt vast aan het huishoudboekje.<\/p>\n\n\n<figure class=\"wp-block-post-featured-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1700\" height=\"667\" src=\"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/04\/flag-2608475_1920-1.jpg?image-crop-positioner-ts=1780342688\" class=\"attachment-post-thumbnail size-post-thumbnail wp-post-image\" alt=\"\" style=\"object-fit:cover;\" srcset=\"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/04\/flag-2608475_1920-1.jpg?image-crop-positioner-ts=1780342688 1700w, https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/04\/flag-2608475_1920-1-300x118.jpg?image-crop-positioner-ts=1780342688 300w, https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/04\/flag-2608475_1920-1-1024x402.jpg?image-crop-positioner-ts=1780342688 1024w, https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/04\/flag-2608475_1920-1-768x301.jpg?image-crop-positioner-ts=1780342688 768w, https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/04\/flag-2608475_1920-1-1536x603.jpg?image-crop-positioner-ts=1780342688 1536w, https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/04\/flag-2608475_1920-1-90x35.jpg?image-crop-positioner-ts=1780342688 90w, https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/04\/flag-2608475_1920-1-600x235.jpg?image-crop-positioner-ts=1780342688 600w, https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/04\/flag-2608475_1920-1-1200x471.jpg?image-crop-positioner-ts=1780342688 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 1700px) 100vw, 1700px\" \/><\/figure>\n\n<p><strong>De Nederlandse economie is over haar top heen. Als de huizenmarkt stokt en de aandelenmarkt minder vrolijk is, blijkt dat het macro-economisch herstelmechanisme stuk is en lange discussies gaan volgen over wat te doen met het monetaire en begrotingsbeleid. Bas Jacobs trekt zich al acht jaar de haren uit het hoofd, omdat de overheid met negatieve rentes maar geen investeringsagenda ontwikkelt. \u201cHet verminderen van staatsschuld door daarvoor begrotingsoverschotten te gebruiken kost geld doordat we daarover negatieve rentes betalen. Dat er geen geld is voor het Klimaatakkoord is een lachertje als de overheid bij een tienjaarslening tegen -0,5 procent rente of lager kan lenen. Dit is de tijd om te investeren in onderwijs, onderzoek, energietransitie en infrastructuur. De kapitaalmarkt schreeuwt om zinvolle investeringen, maar de overheid houdt vast aan het huishoudboekje.\u201d<\/strong><\/p>\n<p>Mensen begrijpen niet goed waarom die rentes zo laag zijn. Ze houden de Europese Centrale Bank (ECB) verantwoordelijk voor het lage rendement op hun spaargeld en problemen met de pensioenen. Dat is echter in beperkte mate het geval. De economie gedraagt zich al jaren niet \u2018normaal\u2019. We zijn aangeland in de liquiditeitsval, een situatie waarbij de rente van de centrale bank op nul of er net onder staat en niet verder kan dalen\u201d, zegt hoogleraar economie en overheidsfinanci\u00ebn prof. dr. Bas Jacobs.<\/p>\n<p>Veel mensen vragen zich volgens Jacobs af waarom de overheid voor 10 jaar tegen een negatieve rente van -0,5 procent kan lenen. Dus eigenlijk geld toe krijgt. \u201cWereldwijd bestaat zowel in de private als publieke sector een grote wens om te sparen. Mensen willen geld opzijzetten voor hun oude dag.<\/p>\n<blockquote><p>De economie draait veel minder op gebouwen en machines en veel meer op ICT.<\/p><\/blockquote>\n<p>Daarnaast lossen ze schulden af, een na-ijleffect van de Grote Recessie, net als overheden. De inkomens- en vermogensongelijkheid neemt ook toe. Niet zozeer in Nederland, maar wel in de rest van de wereld. Dat verhoogt de wereldwijde besparingen aangezien rijke mensen relatief meer sparen. Ook vereisen nieuwe investeringen steeds minder spaargeld. De economie draait veel minder op gebouwen en machines en veel meer op ICT.<\/p>\n<p>Dankzij nieuwe technologie zijn die investeringen steeds goedkoper geworden. Bovendien hebben banken, pensioenfondsen en verzekeraars veel meer behoefte aan risicovrije beleggingen nadat de toezichtregels zijn aangescherpt. Tegelijkertijd zijn er minder risicovrije beleggingen.<\/p>\n<p>Niet alleen omdat staatsschulden omlaag gaan, ook doordat sommige risicovrije beleggingen dat niet bleken te zijn, zoals schulden van Zuid-Europese landen en pakketten met hypotheken. Door het grote aanbod van besparingen, de geringe vraag daarnaar voor investeringen en de grote behoefte aan zekerheid zijn de rentes op obligaties zo laag.\u201d<\/p>\n<p>Centrale banken staan eigenlijk met lege handen bij geldmarktrentes die op nul staan. Daarom zoeken ze hun toevlucht tot kwantitatieve verruiming (QE, \u2018quantitative easing\u2019), waarbij ze op grote schaal waardepapieren, zoals staatsobligaties, kopen van banken. \u201cDat is echter zeer beperkt effectief.<\/p>\n<p>Fundamenteel gezien kan onconventioneel beleid alleen goed werken als de centrale bank zich committeert aan een veel hogere toekomstige inflatie. Feitelijk moet de centrale bank daarvoor een hoogconjunctuur in de toekomst cre\u00ebren. De ECB heeft zich echter nooit willen committeren aan een hoger inflatiedoel dan twee procent.<\/p>\n<p><div data-component=\"oembed\" class=\"relative max-w-5xl my-6\" data-module=\"oembed\" data-source=\"consent_embed_youtube\" data-type=\"video\" data-disable-notice=\"\">\t\t<a\t\thref=\"#embed-skip-6a2b25cb2aec5\"\t\tdata-component=\"skip-link\"\t\tclass=\"text-lg underline sr-only focus:not-sr-only focus:absolute focus:p-4 focus:z-50 bg-white hover:no-underline border-neutral-900 text-neutral-900 rounded-md\"\t>\t\tIngesloten inhoud van YouTube overslaan\t<\/a>\t<div data-oembed=\"content\">\t\t<div data-oembed=\"placeholder\" class=\"p-8 text-center bg-neutral-800 rounded-lg\">\t\t\t<p class=\"max-w-lg mx-auto mb-7\" id=\"embed-cookie-6a2b25cb2aec3\">Deze inhoud is beschikbaar na het accepteren van marketingcookies.<\/p>\t\t\t<div class=\"flex flex-wrap justify-center gap-2\">\t\t\t\t<button\tdata-variant=\"secondary\"\tdata-size=\"default\"\tclass=\"group inline-flex justify-center items-center gap-2 cursor-pointer text-sm md:text-base transition-[background,border-color,color] rounded-lg px-4 md:px-5 py-3 border-2 border-gold-500 bg-gold-500 text-neutral-900 hocus:bg-transparent hocus:border-gold-500 underline-fade-in font-semibold js-consent-button hocus:text-white\"\t\t\t\t\t\ttype=\"button\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\taria-describedby=\"embed-cookie-6a2b25cb2aec3\"\t\t\t\t\t>\t\t\t\t<span data-button-text>\t\t\tCookie-instellingen wijzigen\t\t\t\t\t<\/span>\t\t<\/button>\t\t\t\t<a\tdata-variant=\"outline\"\tdata-size=\"default\"\tclass=\"group inline-flex justify-center items-center gap-2 cursor-pointer text-sm md:text-base transition-[background,border-color,color] rounded-lg px-4 md:px-5 py-3 bg-transparent border-2 border-gold-500 text-current underline-fade-in font-semibold\"\t\t\t\t\t\t\thref=\"https&#x3A;&#x2F;&#x2F;www.youtube.com&#x2F;watch&#x3F;v&#x3D;v0AsQPaL5KE\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t>\t\t\t\t<span data-button-text>\t\t\tWeergeven op YouTube\t\t\t\t\t<\/span>\t\t\t\t\t\t\t<span class=\" flex items-center justify-center w-[1em] h-[1em] icon \" aria-hidden=\"true\">\t\t\t<svg width=\"15\" height=\"13\" viewBox=\"0 0 15 13\" fill=\"none\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M0.625 6.25H14.375\" stroke=\"currentColor\" stroke-width=\"1.25\" stroke-linecap=\"round\" stroke-linejoin=\"round\"\/><path d=\"M8.75 0.625L14.375 6.25L8.75 11.875\" stroke=\"currentColor\" stroke-width=\"1.25\" stroke-linecap=\"round\" stroke-linejoin=\"round\"\/><\/svg>\t\t<\/span>\t\t\t\t<\/a>\t\t\t<\/div>\t\t<\/div>\t<\/div>\t<template>\t\t\t\t\t<div data-component=\"oembed-video\" data-oembed=\"video\" class=\"relative cursor-pointer aspect-video\">\t\t\t<img decoding=\"async\" data-oembed=\"thumbnail\" class=\"absolute object-cover w-full h-full rounded-lg\" src=\"https:\/\/i.ytimg.com\/vi\/v0AsQPaL5KE\/maxresdefault.jpg\" alt=\"\" loading=\"lazy\">\t\t<div class=\"w-full h-full iframe:absolute iframe:inset-0 iframe:w-full iframe:h-full iframe:rounded-lg\">\t\t<iframe loading=\"lazy\" title=\"Studio Erasmus - Gratis geld voor iedereen?\" width=\"500\" height=\"281\" data-src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/v0AsQPaL5KE?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe>\t\t<div class=\"absolute transform -translate-x-1\/2 -translate-y-1\/2 top-1\/2 left-1\/2\">\t\t\t\t\t\t\t\t\t<button\tdata-variant=\"secondary\"\tdata-size=\"default\"\tclass=\"group inline-flex justify-center items-center gap-2 cursor-pointer text-sm md:text-base transition-[background,border-color,color] rounded-lg px-4 md:px-5 py-3 border-2 border-gold-500 bg-gold-500 text-neutral-900 hocus:border-gold-500 underline-fade-in font-semibold btn--js-video-play hocus:bg-gold hocus:underline\"\t\t\t\t\t\ttype=\"button\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\taria-label=\"Bekijk&#x20;de&#x20;video&#x20;Studio&#x20;Erasmus&#x20;-&#x20;Gratis&#x20;geld&#x20;voor&#x20;iedereen&#x3F;\"\t\t\t\t\t\t\t>\t\t\t\t\t\t<span class=\" flex items-center justify-center w-[1em] h-[1em] icon \" aria-hidden=\"true\">\t\t\t<svg width=\"24\" height=\"24\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M7.52344 2.31201C7.77923 2.31677 8.02888 2.39034 8.24707 2.52393L21.7549 10.7866C21.9635 10.9127 22.1363 11.0908 22.2559 11.3032C22.3754 11.5157 22.438 11.7558 22.4375 11.9995V12.0005C22.438 12.2442 22.3754 12.4843 22.2559 12.6968C22.1662 12.8561 22.0465 12.9957 21.9043 13.1089L21.7549 13.2134L8.24707 21.4761C8.02889 21.6097 7.77922 21.6832 7.52344 21.688C7.33137 21.6915 7.1411 21.6562 6.96387 21.5854L6.79199 21.5034L6.63379 21.3999C6.48292 21.287 6.35492 21.1455 6.25879 20.9819C6.13064 20.7638 6.06289 20.5152 6.0625 20.2622V3.73779L6.0752 3.54932C6.10042 3.36253 6.16267 3.18165 6.25879 3.01807C6.38695 2.80004 6.57124 2.62001 6.79199 2.49658C7.01501 2.37115 7.26761 2.30727 7.52344 2.31201Z\" fill=\"currentColor\" stroke=\"currentColor\" stroke-width=\"0.125\"\/><\/svg>\t\t<\/span>\t\t\t\t\t\t\t<span data-button-text>\t\t\tBekijk de video\t\t\t\t\t<\/span>\t\t<\/button>\t\t<\/div>\t<\/div><\/div>\t\t\t<\/template>\t<div id=\"embed-skip-6a2b25cb2aec5\" tabindex=\"-1\" class=\"sr-only\">Embedded inhoud van YouTube overgeslagen.<\/div><\/div><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Als de centrale bank niet in staat is de inflatieverwachtingen te verhogen, en nominale rentes staan op nul zoals nu, dan daalt de re\u00eble rente (de voor inflatie gecorrigeerde rente) niet. Dus lukt het de ECB niet meer de economie te stimuleren zolang ze vasthoudt aan haar inflatiedoel van twee procent.\u201d<\/p>\n<p>\u201cHet opkoopprogramma komt nu vooral neer op vervanging van de ene vermogenstitel met nul rente \u2013 obligaties \u2013 door een andere vermogenstitel met nul rente \u2013 geld \u2013 in de portefeuilles van financi\u00eble partijen. Dat is lood om oud ijzer. QE werkt alleen als de markten daadwerkelijk geloven dat de economie sterk opleeft en de toekomstige inflatie hoger wordt. Een andere optie is het monetair financieren van overheidsschulden, ook dan krijg je meer inflatie, maar beide mogen niet.\u201d<\/p>\n<p>\u201cHet zou daarom goed zijn als de ECB haar inflatiedoelstelling verhoogt naar zo\u2019n vijf procent. In een typische recessie moet de rente met ongeveer drie procentpunten omlaag kunnen gaan om de economie te stabiliseren. Maar als de beleidsrente nul is bij een evenwichtige conjunctuur kan de ECB niet naar -3 procent gaan bij laagconjunctuur.<\/p>\n<blockquote><p>D\u00e1n is er wel genoeg manoeuvreerruimte om een normale recessie te kunnen bestrijden, zonder dat de rentes negatief hoeven te worden.<\/p><\/blockquote>\n<p>Mensen stoppen hun geld dan in hun matras of in een brandkast. Zolang contant geld een vermogenstitel is die nul procent rente oplevert, maar waarvoor je ook niets hoeft te betalen, kun je de rente op andere vermogenstitels niet ver onder nul krijgen. Dit is een wezenlijk probleem van een geldeconomie. Als de inflatie echter rond de 5 procent ligt, dan is de beleidsrente van de ECB bij een evenwichtige conjunctuur ongeveer 3 \u00e0 4 procent. D\u00e1n is er wel genoeg manoeuvreerruimte om een normale recessie te kunnen bestrijden, zonder dat de rentes negatief hoeven te worden.<\/p>\n<h3><strong>Aanpassingsinstrument\u00a0werkt niet<\/strong><\/h3>\n<p>Het grote macro-economische probleem is dat de rente niet meer voldoende kan dalen om evenwicht te brengen in de economie. \u201cHet macro-economisch aanpassingsinstrument is stuk, wat de oorzaak is dat de economie zich raar gedraagt. In normale tijden kan de rente dalen om evenwicht te brengen in de economie bij een recessie. Consumptie en investeringen nemen dan toe, de euro deprecieert en de export groeit.<\/p>\n<p>Maar door genoemde structurele economische ontwikkelingen \u2013 vergrijzing, ongelijkheid, technische ontwikkelingen, tekort aan risicovrije beleggingen \u2013 zijn de rentes zover omlaaggedrukt dat het rentemechanisme bij een nieuwe economische terugval niet meer kan zorgen voor automatisch economisch herstel.\u201d<\/p>\n<p>\u201cAls rentes zo langdurig op nul staan treedt langdurige stagnatie op. Daar hebben we in Nederland en Europa mee te maken gezien de zeer matige groei en zeer lage inflatie. De inflatieverwachtingen voor de eurozone zijn zelfs in een duikvlucht naar beneden terechtgekomen. We zijn dan voor economisch herstel na een tegenslag aangewezen op golven van optimisme of bubbels op financi\u00eble en huizenmarkten.\u201d<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-114184\" src=\"https:\/\/speakersacademy.com\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/blur-1853262_960_720-300x180.jpg\" alt=\"\" width=\"654\" height=\"393\" \/><\/p>\n<p>Bas Jacobs wijst erop dat de groei na de crisis nogal tegenvalt. \u201cDe inkomens- en vermogensstijgingen zijn de drijvende kracht achter de economische ontwikkeling geweest de afgelopen jaren in Nederland. Maar de ramingen laten zien dat het hoogtepunt in 2018 achter ons ligt en we alweer gaan vertragen.\u00a0Tussen 1970 en 2008 was de gemiddelde groei 2,6 procent. Vorig jaar, de top van het herstel na de Grote Recessie, lag dat percentage op 2,7. Slechts marginaal beter dan het historisch gemiddelde van voor de crisis.<\/p>\n<p>Een economische groei van 3,5 \u00e0 4 procent had normaal moeten zien in de voorbije periode met meevallende omstandigheden. Er was inhaalgroei na de Grote Recessie, de bezuinigingen zijn gestopt, de huizenmarkt is opgekrabbeld en de aandelenmarkten zijn flink gestegen.\u201d Als het economisch optimisme van de afgelopen jaren, huizenprijzen en aandelen afvlakken, dan is nog steeds het economisch herstelmechanisme stuk en staan we weer met lege handen.\u00a0Centrale banken kunnen niet veel meer. Eigenlijk werkt alleen nog budgettair beleid goed om de conjunctuur te stabiliseren, maar dat is volledig ingesnoerd in de Europese begrotingsnormen. Het is dan alsof je met je auto in het zand staat!\u201d, aldus Bas Jacobs.<\/p>\n<h3><strong>Handelsconflicten<\/strong><\/h3>\n<p>Dat de groei vertraagt komt ook door het handelsconflict tussen China en de Verenigde Staten en de Brexit, die al lange tijd als een zwaard van Damocles boven Europa hangt. Jacobs: \u201cIk denk dat de verstoring van de internationale handelsrelaties belangrijk is voor de lange termijn, zeker voor een handelsland als Nederland. Een andere oorzaak van de neerwaartse groeiverwachtingen zijn de problemen in Itali\u00eb met politieke instabiliteit en zwakke banken en de afvlakkende groei in China.\u201d<\/p>\n<blockquote><p>De rentes zijn laag en kunnen niet veel meer zakken.<\/p><\/blockquote>\n<h3><strong>Rentes blijven te hoog<\/strong><\/h3>\n<p>Jacobs: \u201cIn de Nederlandse discussie wordt niet erg benadrukt dat de rentes misschien onvoldoende k\u00fannen dalen, met als gevolg dat de kapitaalkosten te hoog blijven en investeringen en innovaties achterblijven. Als bedrijven niet investeren en innoveren blijft de productiviteitsgroei achter.\u00a0Het spiegelbeeld van de lage productiviteitsgroei is dat de lonen en inkomens onvoldoende groeien. De vertraagde loonontwikkeling heeft in Nederland echter ook te maken met de uitholling van vakbondsmacht en de opkomst van flexibele arbeid (zzp en flexwerk).\u201d<\/p>\n<p>De rentes zijn laag en kunnen niet veel meer zakken.\u00a0Maar op het huidige niveau hebben ze al consequenties voor de pensioenfondsen. \u201cNederland is een land met netto vermogen en de pensioenfondsen spelen daar een hoofdrol in. Als een negatieve re\u00eble rente nodig is om tot volledige bezetting in de economie te komen, heeft dat direct gevolgen voor de dekkingsgraden. Die gaan dan verder onderuit. Dat is natuurlijk heel vervelend voor gepensioneerden en mensen die pensioen opbouwen.<\/p>\n<p>\u201cDieper liggend speelt daarom niet alleen een belangrijk economisch probleem van langdurige stagnatie, maar ook een enorm verdelingsvraagstuk tussen vermogenden (de crediteuren) en mensen die schulden hebben (de debiteuren).\u00a0Om langdurige stagnatie te voorkomen moeten rentes eigenlijk negatief kunnen worden. En dat gaat direct ten koste van vermogenden en pensioenfondsen en komt ten gunste van de schuldenaren.<\/p>\n<p>Tegelijk gaat ook de financi\u00eble wereld op z\u2019n kop. Banken komen in problemen als ze spaarders geen negatieve rente in rekening willen brengen. Misschien zijn het wel die verdelingsconflicten tussen vermogenden en schuldenaren samen met de politieke dominantie van vermogenden en de financi\u00eble sector waardoor het onmogelijk is gebleken om adequaat macro-economisch beleid te voeren.\u201d<\/p>\n<p>Jacobs bestempelt de tegenstellingen tussen mensen en landen met vermogen en mensen en landen met schulden ook als het grote politieke probleem tijdens de Eurocrisis. \u201cIedereen herinnert zich het conflict tussen netto vermogende landen en netto schuldenlanden: Noord- versus Zuid-Europa. Maar het oplossen van een crisis komt eigenlijk altijd neer op herverdeling van crediteuren naar debiteuren. En daar verzetten de crediteurenlanden zich tegen.\u201d<\/p>\n<h3><strong>Financi\u00eble architectuur\u00a0niet op orde<\/strong><\/h3>\n<p>Jacobs vindt ook dat te weinig lessen zijn getrokken uit de crisis om Nederland financieel beter te organiseren: \u201cWe zijn een netto vermogensland vanwege onze enorme pensioenvermogens en huizenvoorraad, maar dat vermogen is tamelijk illiquide, daar kunnen we niet of nauwelijks bij.<\/p>\n<p>Tegelijkertijd hebben we bijna de hoogste huishoudschulden van de OESO, vooral dankzij een reusachtige hypotheekberg. Dat maakt onze economie fragiel en huishoudens kwetsbaar. Als het goed gaat, gaan we hard omhoog en als het slecht gaat hard omlaag. Dan kunnen we ons bezit niet aanspreken om van onze schulden af te komen.\u201d<\/p>\n<p>https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=6040NyxA8sI<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Zo stond een derde van de woningen van huiseigenaren op het hoogtepunt van de crisis onder water. Hun schuld was hoger dan hun hypotheek. Jacobs: \u201cDie mensen gingen hard op de rem met hun uitgaven. Er is niet serieus nagedacht over het op een betere manier met restschulden omgaan. Mensen kunnen bijvoorbeeld niet een deel van hun pensioengeld aanspreken om een restschuld af te lossen en zo een persoonlijk faillissement af te wenden.\u201d<\/p>\n<p>Zo zijn ook de pensioenen de voorbije tien jaar nauwelijks of niet ge\u00efndexeerd en zijn zelfs uitkeringen gekort en premies verhoogd. \u201cWe geven mensen die pensioen opbouwen harde garanties over de hoeveelheid pensioen die er straks minimaal voor hen is. Maar als iedereen zekerheid wil is dat extreem duur. Je moet je bij zeer lage rentes een ongeluk sparen om een goed pensioen op te bouwen. Sterker, de rentes zijn nu zo laag dat pensioenfondsen ook de nominale toezeggingen niet meer kunnen garanderen. De kans is groot dat er gekort gaat worden op de pensioenen en de pensioenopbouw.<\/p>\n<p>\u201cDoordat we ons vermogen illiquide hebben gemaakt is alsof we al ons bezit in de brandkast hebben gestopt en vervolgens de sleutel hebben weggegooid. Daardoor gedraagt onze economie zich macro-economisch als een schuldeneconomie, terwijl we enorm rijk zijn. Een deel van die enorme rijkdom zou moeten worden gebruikt om meer risicodragend vermogen in Nederlandse economie te krijgen. Dan kunnen we veel beter met financi\u00eble schokken omgaan dan nu.<\/p>\n<p>Bijvoorbeeld als mensen meer van hun eigen geld in hun huis steken, als banken meer eigen vermogen aanhouden en als pensioenaanspraken minder zeker worden. Zo worden in het nieuwe Pensioenakkoord de pensioenen wel wat onzekerder. Daardoor wordt in slechte tijden eerder gekort en in goede tijden eerder bijgeplust.\u201d<\/p>\n<blockquote><p>Nederland spaart te veel en investeert te weinig.<\/p><\/blockquote>\n<h3><strong>Geen rente, toch sparen<\/strong><\/h3>\n<p>De rente op spaarrekeningen is het nulpunt dicht genaderd en toch sparen Nederlanders meer dan ooit. \u201cMensen hebben tijdens de Grote Recessie ingeteerd op hun vermogens. Ze willen hun schulden aflossen en hun buffers aanvullen nu het beter gaat. Het is natuurlijk prima als particulieren, bedrijven en overheden zorgen voor een appeltje voor de dorst. Maar het levert juist een macro-economisch probleem op wanneer iedereen dat tegelijkertijd doet. Daardoor daalt de economische groei, stijgen de besparingen, daalt de rente en dan zijn we weer terug bij af.\u201d<\/p>\n<p>Nederland spaart te veel en investeert te weinig.\u00a0Dat blijkt ook uit het megaoverschot op de lopende rekening van zo\u2019n 10 procent van het nationale inkomen. Dat zit vooral bij het bedrijfsleven. Bedrijven investeren dus niet in Nederland, maar zetten onze spaaroverschotten in het buitenland uit. Het feit dat bedrijven wel kunnen, maar niet in Nederland willen investeren is een van de redenen waarom de economie zo matig draait en de productiviteitsgroei achterblijft.\u201d<\/p>\n<blockquote><p>Als de feiten veranderen, verander ik van mening. Wat doet u, meneer?<\/p><\/blockquote>\n<h3><strong>Beleidsrelevantie<\/strong><\/h3>\n<p>In zijn wetenschappelijk onderzoek heeft Jacobs heeft onlangs een aantal artikelen geschreven over de vraag hoe verdelingsproblemen bij het <strong>klimaatbeleid<\/strong> moeten worden aangepakt. Arme mensen betalen vaak relatief meer voor het verminderen van de CO2-uitstoot en het verbeteren van het milieu. \u201cHoe haal je de klimaatdoelen zonder dat de gele hesjes de straat op gaan, omdat minder bedeelden\u00a0onevenredig worden geraakt? Voor mij is wetenschappelijk onderzoek daarom eigenlijk alleen interessant als het uiteindelijk ook maatschappelijk of beleidsrelevant is.\u201d<\/p>\n<p>\u201cDe Grote Recessie en de eurocrisis hebben mij totaal gevormd als econoom. Van 2008-2014 kon ik aan weinig anders meer denken. Ik vond mijn wetenschappelijke onderzoek naar optimale belastingen van secundair belang ten opzichte van de economische problemen waarmee de wereld toen worstelde.<\/p>\n<p>Aanvankelijk begreep ik weinig van wat er gebeurde met financi\u00eble markten, de macro-economie en het monetaire beleid. Tot aan ongeveer 2010 heb ik me suf gelezen om het te snappen en dat heeft tot een omwenteling in mijn denken geleid. Keynes schijnt ooit te hebben gezegd: Als de feiten veranderen, verander ik van mening. Wat doet u, meneer?<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><small>Eerder gepubliceerd: ACADEMY Magazine 2020<br \/>\nTekst: Jacques Geluk <\/small><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>De Nederlandse economie is over haar top heen. De kapitaalmarkt schreeuwt om zinvolle investeringen, maar de overheid houdt vast aan het huishoudboekje. De Nederlandse economie is over haar top heen. Als de huizenmarkt stokt en de aandelenmarkt minder vrolijk is, blijkt dat het macro-economisch herstelmechanisme stuk is en lange discussies gaan volgen over wat te [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":10,"featured_media":18410,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_trash_the_other_posts":false,"editor_notices":[],"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"sa_speaker_category":[123,44,3,127,2,104],"class_list":["post-27438","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-niet-gecategoriseerd","sa_speaker_category-spreker-over-banking","sa_speaker_category-spreker-over-beleggen","sa_speaker_category-economie-financien","sa_speaker_category-spreker-over-europa","sa_speaker_category-politiek-overheid","sa_speaker_category-wereldwijd"],"acf":{"sa_speaker_id":25338},"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.8 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Bas Jacobs: Het herstelmechanisme van de economie is stuk - Speakers Academy<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Spreker Bas Jacobs is hoogleraar economie en overheidsfinanci\u00ebn. In deze blog vertelt hij alles over het herstelmechanisme van de Nederlandse economie.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/het-herstelmechanisme-van-de-economie-is-stuk\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"nl_NL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Bas Jacobs: Het herstelmechanisme van de economie is stuk - Speakers Academy\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Spreker Bas Jacobs is hoogleraar economie en overheidsfinanci\u00ebn. In deze blog vertelt hij alles over het herstelmechanisme van de Nederlandse economie.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/het-herstelmechanisme-van-de-economie-is-stuk\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Speakers Academy\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2020-02-17T10:28:35+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-06-02T11:30:19+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/04\/flag-2608475_1920-1.jpg?image-crop-positioner-ts=1780342688\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1700\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"667\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Bas Jacobs\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Geschatte leestijd\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"12 minuten\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Geschreven door\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"Bas  Jacobs\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/speakers-academy.prod.level-level.nl\\\/nl\\\/het-herstelmechanisme-van-de-economie-is-stuk\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/speakers-academy.prod.level-level.nl\\\/nl\\\/het-herstelmechanisme-van-de-economie-is-stuk\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Bas  Jacobs\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/speakers-academy.prod.level-level.nl\\\/nl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/ab68f802bae1408414eddd05049627b9\"},\"headline\":\"Het herstelmechanisme van de economie is stuk\",\"datePublished\":\"2020-02-17T10:28:35+00:00\",\"dateModified\":\"2026-06-02T11:30:19+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/speakers-academy.prod.level-level.nl\\\/nl\\\/het-herstelmechanisme-van-de-economie-is-stuk\\\/\"},\"wordCount\":2399,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/speakers-academy.prod.level-level.nl\\\/nl\\\/het-herstelmechanisme-van-de-economie-is-stuk\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/speakers-academy.prod.level-level.nl\\\/nl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/2\\\/2020\\\/04\\\/flag-2608475_1920-1.jpg?image-crop-positioner-ts=1780342688\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/speakers-academy.prod.level-level.nl\\\/nl\\\/het-herstelmechanisme-van-de-economie-is-stuk\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/speakers-academy.prod.level-level.nl\\\/nl\\\/het-herstelmechanisme-van-de-economie-is-stuk\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/speakers-academy.prod.level-level.nl\\\/nl\\\/het-herstelmechanisme-van-de-economie-is-stuk\\\/\",\"name\":\"Bas Jacobs: Het herstelmechanisme van de economie is stuk - Speakers Academy\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/speakers-academy.prod.level-level.nl\\\/nl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/speakers-academy.prod.level-level.nl\\\/nl\\\/het-herstelmechanisme-van-de-economie-is-stuk\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/speakers-academy.prod.level-level.nl\\\/nl\\\/het-herstelmechanisme-van-de-economie-is-stuk\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/speakers-academy.prod.level-level.nl\\\/nl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/2\\\/2020\\\/04\\\/flag-2608475_1920-1.jpg?image-crop-positioner-ts=1780342688\",\"datePublished\":\"2020-02-17T10:28:35+00:00\",\"dateModified\":\"2026-06-02T11:30:19+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/speakers-academy.prod.level-level.nl\\\/nl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/ab68f802bae1408414eddd05049627b9\",\"name\":\"Bas  Jacobs\"},\"description\":\"Spreker Bas Jacobs is hoogleraar economie en overheidsfinanci\u00ebn. In deze blog vertelt hij alles over het herstelmechanisme van de Nederlandse economie.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/speakers-academy.prod.level-level.nl\\\/nl\\\/het-herstelmechanisme-van-de-economie-is-stuk\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/speakers-academy.prod.level-level.nl\\\/nl\\\/het-herstelmechanisme-van-de-economie-is-stuk\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/speakers-academy.prod.level-level.nl\\\/nl\\\/het-herstelmechanisme-van-de-economie-is-stuk\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/speakers-academy.prod.level-level.nl\\\/nl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/2\\\/2020\\\/04\\\/flag-2608475_1920-1.jpg?image-crop-positioner-ts=1780342688\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/speakers-academy.prod.level-level.nl\\\/nl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/2\\\/2020\\\/04\\\/flag-2608475_1920-1.jpg?image-crop-positioner-ts=1780342688\",\"width\":1700,\"height\":667},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/speakers-academy.prod.level-level.nl\\\/nl\\\/het-herstelmechanisme-van-de-economie-is-stuk\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/speakers-academy.prod.level-level.nl\\\/nl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Het herstelmechanisme van de economie is stuk\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/speakers-academy.prod.level-level.nl\\\/nl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/speakers-academy.prod.level-level.nl\\\/nl\\\/\",\"name\":\"Speakers Academy\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/speakers-academy.prod.level-level.nl\\\/nl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"nl-NL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/speakers-academy.prod.level-level.nl\\\/nl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/ab68f802bae1408414eddd05049627b9\",\"name\":\"Bas  Jacobs\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/speakers-academy.prod.level-level.nl\\\/nl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/2\\\/2018\\\/06\\\/IMG_3168bew-scaled.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/speakers-academy.prod.level-level.nl\\\/nl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/2\\\/2018\\\/06\\\/IMG_3168bew-scaled.jpg\",\"caption\":\"Bas  Jacobs\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/speakers-academy.prod.level-level.nl\\\/nl\\\/spreker\\\/bas-jacobs\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Bas Jacobs: Het herstelmechanisme van de economie is stuk - Speakers Academy","description":"Spreker Bas Jacobs is hoogleraar economie en overheidsfinanci\u00ebn. In deze blog vertelt hij alles over het herstelmechanisme van de Nederlandse economie.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/het-herstelmechanisme-van-de-economie-is-stuk\/","og_locale":"nl_NL","og_type":"article","og_title":"Bas Jacobs: Het herstelmechanisme van de economie is stuk - Speakers Academy","og_description":"Spreker Bas Jacobs is hoogleraar economie en overheidsfinanci\u00ebn. In deze blog vertelt hij alles over het herstelmechanisme van de Nederlandse economie.","og_url":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/het-herstelmechanisme-van-de-economie-is-stuk\/","og_site_name":"Speakers Academy","article_published_time":"2020-02-17T10:28:35+00:00","article_modified_time":"2026-06-02T11:30:19+00:00","og_image":[{"width":1700,"height":667,"url":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/04\/flag-2608475_1920-1.jpg?image-crop-positioner-ts=1780342688","type":"image\/jpeg"}],"author":"Bas Jacobs","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Geschatte leestijd":"12 minuten","Geschreven door":"Bas  Jacobs"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/het-herstelmechanisme-van-de-economie-is-stuk\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/het-herstelmechanisme-van-de-economie-is-stuk\/"},"author":{"name":"Bas  Jacobs","@id":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/#\/schema\/person\/ab68f802bae1408414eddd05049627b9"},"headline":"Het herstelmechanisme van de economie is stuk","datePublished":"2020-02-17T10:28:35+00:00","dateModified":"2026-06-02T11:30:19+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/het-herstelmechanisme-van-de-economie-is-stuk\/"},"wordCount":2399,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/het-herstelmechanisme-van-de-economie-is-stuk\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/04\/flag-2608475_1920-1.jpg?image-crop-positioner-ts=1780342688","inLanguage":"nl-NL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/het-herstelmechanisme-van-de-economie-is-stuk\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/het-herstelmechanisme-van-de-economie-is-stuk\/","url":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/het-herstelmechanisme-van-de-economie-is-stuk\/","name":"Bas Jacobs: Het herstelmechanisme van de economie is stuk - Speakers Academy","isPartOf":{"@id":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/het-herstelmechanisme-van-de-economie-is-stuk\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/het-herstelmechanisme-van-de-economie-is-stuk\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/04\/flag-2608475_1920-1.jpg?image-crop-positioner-ts=1780342688","datePublished":"2020-02-17T10:28:35+00:00","dateModified":"2026-06-02T11:30:19+00:00","author":{"@id":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/#\/schema\/person\/ab68f802bae1408414eddd05049627b9","name":"Bas  Jacobs"},"description":"Spreker Bas Jacobs is hoogleraar economie en overheidsfinanci\u00ebn. In deze blog vertelt hij alles over het herstelmechanisme van de Nederlandse economie.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/het-herstelmechanisme-van-de-economie-is-stuk\/#breadcrumb"},"inLanguage":"nl-NL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/het-herstelmechanisme-van-de-economie-is-stuk\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-NL","@id":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/het-herstelmechanisme-van-de-economie-is-stuk\/#primaryimage","url":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/04\/flag-2608475_1920-1.jpg?image-crop-positioner-ts=1780342688","contentUrl":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/04\/flag-2608475_1920-1.jpg?image-crop-positioner-ts=1780342688","width":1700,"height":667},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/het-herstelmechanisme-van-de-economie-is-stuk\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Het herstelmechanisme van de economie is stuk"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/#website","url":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/","name":"Speakers Academy","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"nl-NL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/#\/schema\/person\/ab68f802bae1408414eddd05049627b9","name":"Bas  Jacobs","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-NL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2018\/06\/IMG_3168bew-scaled.jpg","contentUrl":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2018\/06\/IMG_3168bew-scaled.jpg","caption":"Bas  Jacobs"},"url":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/spreker\/bas-jacobs\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27438","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/10"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=27438"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27438\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":27439,"href":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27438\/revisions\/27439"}],"acf:post":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/sa_speaker\/25338"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/18410"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=27438"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=27438"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=27438"},{"taxonomy":"sa_speaker_category","embeddable":true,"href":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/sa_speaker_category?post=27438"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}