{"id":27116,"date":"2019-02-13T10:00:33","date_gmt":"2019-02-13T09:00:33","guid":{"rendered":"https:\/\/speakersacademy.com\/?p=97996"},"modified":"2026-06-02T13:22:13","modified_gmt":"2026-06-02T11:22:13","slug":"over-vijftien-jaar-ben-je-een-sukkel-als-je-nog-gas-en-geen-zonnepanelen-hebt","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/over-vijftien-jaar-ben-je-een-sukkel-als-je-nog-gas-en-geen-zonnepanelen-hebt\/","title":{"rendered":"\u2018Over vijftien jaar ben je een sukkel als je nog gas en geen zonnepanelen hebt\u2019"},"content":{"rendered":"\n

Volgens de Rotterdamse wiskundige en klimaatdeskundige professor Jan Rotmans, is het klimaat nog nooit zo snel veranderd als de laatste 170 jaar. Waar voordien de natuur afwisselend zorgde voor een warmer of juist kouder klimaat, speelt de mens daarin voor het eerst een grote rol.<\/p>\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n

De Britse deeltjesfysicus professor Brian Cox zegt op televisie dat de ijskappen op de polen tienduizend jaar geleden ook gesmolten zijn. Dat kan best zijn, maar volgens de Rotterdamse wiskundige en klimaatdeskundige professor Jan Rotmans, is het klimaat nog nooit zo snel veranderd als de laatste 170 jaar. Waar voordien de natuur afwisselend zorgde voor een warmer of juist kouder klimaat (en daarvoor ruimschoots de tijd nam), speelt de mens daarin voor het eerst een grote rol. Rotmans bestudeert dit fenomeen, dat nu leidt tot opwarming, zo\u2019n 32 jaar en waarschuwt al tientallen jaren voor de gevolgen. Pas nu, om vijf voor twaalf, luisteren steeds meer mensen naar hem, hoewel er nog steeds klimaatsceptici zijn. \u201cIn dertig jaar is het aantal klimaatwetenschappers gegroeid van honderd naar tienduizend. De kans dat zij er allemaal naast zitten acht ik uiterst klein. Het zou bijzonder onverstandig zijn niet naar hen te luisteren.\u201d<\/p>\n

De lange (te) droge en hete zomer van 2018, de warmste ooit, is h\u00e9t voorbeeld van een extremer weertype waarmee Nederland voortaan eens per drie \u00e0 vier jaar te maken krijgt. Straalstromen gaan door grotere temperatuurverschillen meanderen (van oost naar west, maar nu ook vaker van noord naar zuid) en nemen in kracht af, waardoor lage- en hogedrukgebieden muurvast blijven hangen boven dezelfde plek. Dat levert langere periodes met hetzelfde weer op. Nu was dat warm en droog, het kan ook maandenlang regen en wind betekenen.<\/p>\n

\u201cIn 2003 kwam het kabinet bijeen in crisisberaad, omdat het \u2013 net als eerder in 1976 en 1993 \u2013 ongekend lang droog was geweest. Ik heb toen al gezegd dat dit in de toekomst vaker zou gebeuren. Er kwamen echter een paar natte zomers en koudere winters, waardoor mensen dachten dat het wel meeviel en er niets gebeurde. Nu was het ineens extreem. Dat helpt wel\u201d, zegt Jan Rotmans. Net op tijd, zelfs een beetje aan de late kant, want volgens hem zijn op korte termijn zeer verontrustende ontwikkelingen te verwachten.<\/p>\n

We weten nog veel niet, maar genoeg om ons zorgen te maken.<\/p><\/blockquote>\n

\u201cWe weten nog veel niet, maar genoeg om ons veel zorgen te maken. De klimaatverandering gaat twee \u00e0 drie keer sneller dan ik in 1990 met mijn klimaatmodel IMAGE heb berekend. Toen werd ik er van beticht te pessimistisch te zijn, zonder te weten hoe erg de gevolgen drie decennia later zouden zijn, vooral op Groenland en de Zuidpool. Er waren daar nog nauwelijks metingen. Inmiddels meten wetenschappers er continu. De temperatuur op de Zuidpool is nog steeds -30\u00b0 tot -40\u00b0Celsius.<\/p>\n

Dan zou je denken dat het ijs niet smelt. Dat klopt, maar grote ijsplaten verschuiven door een warme thermiek van onderaf, die ervoor zorgt dat stukken ijs ter grootte van de provincie Zuid-Holland afkalven. Dat effect was dertig jaar geleden niet te voorzien, toen dachten we nog dat vijf graden warmer geen groot verschil zou uitmaken; inmiddels weten we dat als het bij ons twee graden opwarmt, dat op de polen wel vijf \u00e0 tien graden kan zijn.\u201d Jan Rotmans is al op de Zuidpool geweest. Dit jaar gaat hij naar Groenland, dat zijn naam letterlijk steeds meer eer aan doet.<\/p>\n

Stuitend arrogant<\/h3>\n

\"\"Ondanks het feit dat bij velen de schellen van de ogen vallen, zijn er nog steeds klimaatsceptici die de opwarming van de aarde of de rol van de mens daarin blijven ontkennen. \u201cZe komen echter nooit met alternatieven en slagen er niet in ons ongelijk te bewijzen. Ze publiceren niet in reguliere wetenschappelijke bladen, maar krijgen desondanks meer media-aandacht dan wenselijk is. Klimaatverandering is ongelooflijk complex. Wie die complexiteit niet overziet kan zich beter verlaten op mensen die er echt verstand van hebben, maar ja er zijn ook gekken die Einsteins relativiteitstheorie nog steeds in twijfel trekken. En er zijn ook nog lang mensen geweest die dachten dat de aarde plat was.<\/p>\n

Het gaat over fysische wetmatigheden in combinatie met circa twintig geofysische en biogeochemische terugkoppelingen, die het klimaatsignaal kunnen versterken of afzwakken. Vijf daarvan kon ik destijds in mijn klimaatmodel stoppen, nu kunnen we er tien meenemen. Het overgrote deel van deze terugkoppelingen leidt tot versterking van het klimaatsignaal. Dat betekent dat er nog tien overblijven, waardoor er nog steeds de nodige onzekerheden zijn. Wel is duidelijk dat hoe meer terugkoppelingen we meenemen, hoe sterker de klimaateffecten zijn. Die stapelen zich, wat de mensen die zich hier al soms 35 jaar mee bezighouden, de knapste koppen ter wereld, steeds ongeruster maakt.<\/p>\n

“Ik vind het daarom, als topwetenschapper met veel kennis van deze materie stuitend arrogant dat die klimaatsceptici zoveel lawaai maken, in discussie gaan en een mening vormen en ventileren zonder zich er echt in verdiept te hebben.\u201d Volgens Rotmans zet dat het publiek, maar ook overheden en bedrijven, op het verkeerde been. \u201cAls mensen daardoor weigeren de wetenschap te geloven kan dat enorm negatieve gevolgen hebben. Eenzelfde soort verschijnsel zie je nu bij mensen die op basis van allerlei niet gefundeerde berichten hun kinderen niet laten vaccineren.\u201d Toch merkt Rotmans dat zelfs zeer verstokte klimaatsceptici nu erkennen dat het klimaat wezenlijk verandert, maar blijven twisten over de oorzaak.
\nNederland loopt voorop \u00e9n achteraan<\/p>\n

Wat betreft klimaatadaptie \u2013 de manier waarop we ons aanpassen aan de veranderingen \u2013 behoort Nederland in Europa en wereldwijd tot de top. \u201cHet enige is dat we ons altijd hebben ingesteld op overstromingen als gevolg van te verwachten extreme regenval, maar nooit op langere droogteperioden met veel minder water dan normaal. Tien jaar geleden zag ik dat al aankomen en heb ik dat verteld tijdens een lezing voor de Unie van Waterschappen, maar nu pas zien zij dat echt en constateren ze dat uitgedroogde dijken kunnen scheuren met alle gevolgen van dien. Dat betekent dat ze hun waterbeleid moeten aanpassen.\u201d<\/p>\n

Nederland loopt echter ver achter op het gebied van klimaatmitigatie en neemt te weinig maatregelen die beogen de broeikasgasemissie te verminderen \u201cVan de 28 EU-landen staan we op de 27ste plaats, net voor Luxemburg, terwijl we toen ik begon nog de vijfde plek bezetten. Gedurende mijn carri\u00e8re zijn we afgezakt tot de sukkel van Europa\u201d, constateert Jan Rotmans. \u201cEen deel van de opwarming is al onderweg, we kunnen alleen de catastrofale gevolgen proberen te voorkomen door gebruik van duurzame energie te stimuleren en CO2-uitstoot terug te dringen.<\/p>\n

Dat we tot de absolute achterblijvers behoren is overigens deels te wijten aan het feit dat we heel energie-intensief zijn. We wonen met veel mensen op een kleine oppervlakte, hebben veel zware industrie en er zijn een heleboel activiteiten. Qua mitigatie is een enorme inhaalslag nodig, wat niet eenvoudig zal zijn omdat we gewend zijn met vuile energie \u2013 van turf tot kolen, olie en aardgas \u2013 geld te verdienen. Daar zijn wij als handelsnatie rijk van geworden en dat zit ons nu we moeten overstappen op andere energievormen in de weg.\u201d<\/p>\n

Van het gas af<\/h3>\n

Jaren geleden alweer was Jan Rotmans ook een van de eerste wetenschappers die zei dat we van het gas af moeten als energiebron. \u201cDe zalen liepen leeg als ik dat verkondigde, voor zover er al mensen kwamen. Ze dachten dat ik gek was. Nu sta ik voor volle zalen. Een groot deel van het publiek is enthousiast, een klein deel is nog kritisch.\u201d Als peuter woont kleine Jan samen met zijn ouders bij opa en oma in aan de Bergselaan in Rotterdam, tweehoog achter. Hij kruipt af en toe in de kolenkit op zolder en komt roetzwart terug. In 1964 krijgen ze gas. Zijn moeder is blij, want het is schoner, goedkoper en milieuvriendelijker. \u201cNu zeg ik tegen haar dat we van het gas af moeten, waarop ze antwoordt: \u2018Doe effe normaal, dat gas was onze redding\u2019. Mentaal moeten veel mensen net als zij de omslag nog maken.<\/p>\n

\t\t\t\tIngesloten inhoud van YouTube overslaan\t<\/a>\t
\t\t
\t\t\t
\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\tCookie-instellingen wijzigen\t\t\t\t\t<\/span>\t\t<\/button>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\tWeergeven op YouTube\t\t\t\t\t<\/span>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/svg>\t\t<\/span>\t\t\t\t<\/a>\t\t\t<\/div>\t\t<\/div>\t<\/div>\t
\t\t\t\"\"\t\t
\t\t