{"id":26894,"date":"2015-12-02T13:10:50","date_gmt":"2015-12-02T13:10:50","guid":{"rendered":"https:\/\/comspeake-schaan.savviihq.com\/?p=40848"},"modified":"2026-06-02T13:17:28","modified_gmt":"2026-06-02T11:17:28","slug":"de-zucht-naar-identiteit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/de-zucht-naar-identiteit\/","title":{"rendered":"De zucht naar identiteit"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/figure>\n\n

Een tijd geleden raakte ik betrokken bij de verkiezing van de grootste Nederlander. Twee avondvullende tv-shows en een tiental op prime time uitgezonden documentaires over de genomineerden maakten onverwachte golven van emotie los. Honderdduizenden Nederlanders mengden zich in de strijd over de vraag of Rembrandt, Erasmus, Willem van Oranje dan wel Johan Cruijff of Pim Fortuyn de grootste Nederlander aller tijden moest heten. Nu was die vraag op zichzelf onzinnig: Anne Frank groter dan Anthonie van Leeuwenhoek? Vincent van Gogh minder dan Michiel de Ruyter? Toch was er wel degelijk rendement.<\/p>\n

De bezinning op het verleden, de identificatiemogelijkheden met groten op zeer uiteenlopende terreinen en de rijke\u00a0 verhalenschat rond deze helden bleken te beantwoorden aan een sterke behoefte aan nieuwe houvasten. Al die heftige emoties waren van heel diverse aard. Velen vonden het opwindend om te weten wat er achter zo\u2019n loze naam van een straat, plein, school of rondvaartboot schuilging. Ook voelde men zich graag erfgenaam van de deugden die een beroemde plaatsen landgenoot belichaamde. Dat Erasmus een ooit levende Rotterdammer was geweest en niet alleen de naam van een brug, werd onmiddellijk verbonden met het lokale zelfbeeld van rusteloze ondernemingszin, durf en warsheid van loze omgangsvormen: men had dat dus niet van een vreemde.<\/p>\n

Verder bleek de confrontatie met het levende erfgoed aanleiding te geven tot spontane uitingen van warme saamhorigheidsgevoelens. Bovendien lag er ook nog eens troost in al die fraaie verledens, waartoe de vaderlandse bodem kennelijk had uitgenodigd: daar hoorde men dus bij. En ten slotte werd het vermogen tot relativeren bevorderd, misschien wel het voornaamste wapen tegen absolutisme en extremisme. Deze effecten wogen op tegen de onzin van die competitie. Dat was maar een middel om zeer velen te bewegen na te denken over hun verleden en de herkomst van hun eigen gedachten en gewoonten. Niet alleen de wegvallende ideologie\u00ebn in de westerse wereld hebben die zucht naar het hervinden van een eigen identiteit bevorderd. Ook de pijlsnel voortschrijdende technologie, de centralisering van communicatie en landsbestuur, het opgaan in Europa en de snelle multiculturele diversifi\u00ebring van de bevolking werkten algemene gevoelens van identiteitsverlies in de hand. Zonder ergens bij te horen kan men immers moeilijk bestaan.<\/p>\n

De typische Nederlander bestaat niet.”<\/p><\/blockquote>\n

Tot grote schrik van velen werd echter van hogerhand verzekerd, dat zo\u2019n Nederlandse identiteit niet te vinden was. Dat beweerde M\u00e1xima tenminste, toen nog kroonprinses. Natuurlijk had ze gelijk. Maar deze open deur benam het zicht op collectieve mentaliteiten. Die kennen soms lange tradities, komen niet uit de lucht vallen en bestaan uit waarden, normen en gedragsvormen die weliswaar niet door iedereen gedeeld worden maar toch in hoog aanzien staan. Buitenlanders herkennen die als typisch Nederlands en wij doen het omgekeerde als we over de grens kijken. Hun collectieve karakteristieken vullen onze zelfbeelden aan. Beweren zij dat we gierig zijn, dan noemen wij dat zuinig. Zo kleeft aan iedereen een kwalificatie, ingegeven door de\u00a0geboortegrond. Het is heel leerzaam om de tradities daarachter te verkennen. Of houden die botte Hollanders daar soms niet van?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Een tijd geleden raakte ik betrokken bij de verkiezing van de grootste Nederlander. Twee avondvullende tv-shows en een tiental op prime time uitgezonden documentaires over de genomineerden maakten onverwachte golven van emotie los. Honderdduizenden Nederlanders mengden zich in de strijd over de vraag of Rembrandt, Erasmus, Willem van Oranje dan wel Johan Cruijff of Pim […]<\/p>\n","protected":false},"author":10,"featured_media":15389,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_trash_the_other_posts":false,"editor_notices":[],"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"sa_speaker_category":[16,22,23,120],"class_list":["post-26894","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-niet-gecategoriseerd","sa_speaker_category-cultuur-en-maatschappij","sa_speaker_category-filosofie-en-religie","sa_speaker_category-kunst-en-literatuur","sa_speaker_category-leefstijl"],"acf":{"sa_speaker_id":25272},"yoast_head":"\nDe zucht naar identiteit - Speakers Academy<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"De zucht naar identiteit van Herman Pleij, voormalig hoogleraar in de Historische Nederlandse Letterkunde aan de Universiteit van Amsterdam.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/de-zucht-naar-identiteit\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"nl_NL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"De zucht naar identiteit - Speakers Academy\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"De zucht naar identiteit van Herman Pleij, voormalig hoogleraar in de Historische Nederlandse Letterkunde aan de Universiteit van Amsterdam.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/de-zucht-naar-identiteit\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Speakers Academy\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2015-12-02T13:10:50+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-06-02T11:17:28+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2018\/08\/Herman-Pleij-\u00a9-Evert-Jan-Daniels.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1126\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"712\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Herman Pleij\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Geschatte leestijd\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"3 minuten\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Geschreven door\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"Herman Pleij\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/speakers-academy.prod.level-level.nl\\\/nl\\\/de-zucht-naar-identiteit\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/speakers-academy.prod.level-level.nl\\\/nl\\\/de-zucht-naar-identiteit\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Herman Pleij\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/speakers-academy.prod.level-level.nl\\\/nl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/ab68f802bae1408414eddd05049627b9\"},\"headline\":\"De zucht naar identiteit\",\"datePublished\":\"2015-12-02T13:10:50+00:00\",\"dateModified\":\"2026-06-02T11:17:28+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/speakers-academy.prod.level-level.nl\\\/nl\\\/de-zucht-naar-identiteit\\\/\"},\"wordCount\":509,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/speakers-academy.prod.level-level.nl\\\/nl\\\/de-zucht-naar-identiteit\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/speakers-academy.prod.level-level.nl\\\/nl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/2\\\/2018\\\/08\\\/Herman-Pleij-\u00a9-Evert-Jan-Daniels.jpg\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/speakers-academy.prod.level-level.nl\\\/nl\\\/de-zucht-naar-identiteit\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/speakers-academy.prod.level-level.nl\\\/nl\\\/de-zucht-naar-identiteit\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/speakers-academy.prod.level-level.nl\\\/nl\\\/de-zucht-naar-identiteit\\\/\",\"name\":\"De zucht naar identiteit - Speakers Academy\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/speakers-academy.prod.level-level.nl\\\/nl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/speakers-academy.prod.level-level.nl\\\/nl\\\/de-zucht-naar-identiteit\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/speakers-academy.prod.level-level.nl\\\/nl\\\/de-zucht-naar-identiteit\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/speakers-academy.prod.level-level.nl\\\/nl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/2\\\/2018\\\/08\\\/Herman-Pleij-\u00a9-Evert-Jan-Daniels.jpg\",\"datePublished\":\"2015-12-02T13:10:50+00:00\",\"dateModified\":\"2026-06-02T11:17:28+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/speakers-academy.prod.level-level.nl\\\/nl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/ab68f802bae1408414eddd05049627b9\",\"name\":\"Herman Pleij\"},\"description\":\"De zucht naar identiteit van Herman Pleij, voormalig hoogleraar in de Historische Nederlandse Letterkunde aan de Universiteit van Amsterdam.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/speakers-academy.prod.level-level.nl\\\/nl\\\/de-zucht-naar-identiteit\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/speakers-academy.prod.level-level.nl\\\/nl\\\/de-zucht-naar-identiteit\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/speakers-academy.prod.level-level.nl\\\/nl\\\/de-zucht-naar-identiteit\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/speakers-academy.prod.level-level.nl\\\/nl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/2\\\/2018\\\/08\\\/Herman-Pleij-\u00a9-Evert-Jan-Daniels.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/speakers-academy.prod.level-level.nl\\\/nl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/2\\\/2018\\\/08\\\/Herman-Pleij-\u00a9-Evert-Jan-Daniels.jpg\",\"width\":1126,\"height\":712},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/speakers-academy.prod.level-level.nl\\\/nl\\\/de-zucht-naar-identiteit\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/speakers-academy.prod.level-level.nl\\\/nl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"De zucht naar identiteit\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/speakers-academy.prod.level-level.nl\\\/nl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/speakers-academy.prod.level-level.nl\\\/nl\\\/\",\"name\":\"Speakers Academy\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/speakers-academy.prod.level-level.nl\\\/nl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"nl-NL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/speakers-academy.prod.level-level.nl\\\/nl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/ab68f802bae1408414eddd05049627b9\",\"name\":\"Herman Pleij\",\"url\":\"https:\\\/\\\/speakers-academy.prod.level-level.nl\\\/nl\\\/spreker\\\/herman-pleij\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"De zucht naar identiteit - Speakers Academy","description":"De zucht naar identiteit van Herman Pleij, voormalig hoogleraar in de Historische Nederlandse Letterkunde aan de Universiteit van Amsterdam.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/de-zucht-naar-identiteit\/","og_locale":"nl_NL","og_type":"article","og_title":"De zucht naar identiteit - Speakers Academy","og_description":"De zucht naar identiteit van Herman Pleij, voormalig hoogleraar in de Historische Nederlandse Letterkunde aan de Universiteit van Amsterdam.","og_url":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/de-zucht-naar-identiteit\/","og_site_name":"Speakers Academy","article_published_time":"2015-12-02T13:10:50+00:00","article_modified_time":"2026-06-02T11:17:28+00:00","og_image":[{"width":1126,"height":712,"url":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2018\/08\/Herman-Pleij-\u00a9-Evert-Jan-Daniels.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Herman Pleij","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Geschatte leestijd":"3 minuten","Geschreven door":"Herman Pleij"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/de-zucht-naar-identiteit\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/de-zucht-naar-identiteit\/"},"author":{"name":"Herman Pleij","@id":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/#\/schema\/person\/ab68f802bae1408414eddd05049627b9"},"headline":"De zucht naar identiteit","datePublished":"2015-12-02T13:10:50+00:00","dateModified":"2026-06-02T11:17:28+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/de-zucht-naar-identiteit\/"},"wordCount":509,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/de-zucht-naar-identiteit\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2018\/08\/Herman-Pleij-\u00a9-Evert-Jan-Daniels.jpg","inLanguage":"nl-NL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/de-zucht-naar-identiteit\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/de-zucht-naar-identiteit\/","url":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/de-zucht-naar-identiteit\/","name":"De zucht naar identiteit - Speakers Academy","isPartOf":{"@id":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/de-zucht-naar-identiteit\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/de-zucht-naar-identiteit\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2018\/08\/Herman-Pleij-\u00a9-Evert-Jan-Daniels.jpg","datePublished":"2015-12-02T13:10:50+00:00","dateModified":"2026-06-02T11:17:28+00:00","author":{"@id":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/#\/schema\/person\/ab68f802bae1408414eddd05049627b9","name":"Herman Pleij"},"description":"De zucht naar identiteit van Herman Pleij, voormalig hoogleraar in de Historische Nederlandse Letterkunde aan de Universiteit van Amsterdam.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/de-zucht-naar-identiteit\/#breadcrumb"},"inLanguage":"nl-NL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/de-zucht-naar-identiteit\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-NL","@id":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/de-zucht-naar-identiteit\/#primaryimage","url":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2018\/08\/Herman-Pleij-\u00a9-Evert-Jan-Daniels.jpg","contentUrl":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2018\/08\/Herman-Pleij-\u00a9-Evert-Jan-Daniels.jpg","width":1126,"height":712},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/de-zucht-naar-identiteit\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"De zucht naar identiteit"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/#website","url":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/","name":"Speakers Academy","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"nl-NL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/#\/schema\/person\/ab68f802bae1408414eddd05049627b9","name":"Herman Pleij","url":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/spreker\/herman-pleij\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26894","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/10"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=26894"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26894\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":26895,"href":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26894\/revisions\/26895"}],"acf:post":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/sa_speaker\/25272"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15389"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=26894"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=26894"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=26894"},{"taxonomy":"sa_speaker_category","embeddable":true,"href":"https:\/\/speakers-academy.prod.level-level.nl\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/sa_speaker_category?post=26894"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}